piątek, 31 sierpnia 2012 16:17

Postny żur ze ziymiokami

Dodała 

Postny żur ze ziymiokami – tradycyjna śląska zupa podawana w okresie Wielkiego Postu.


Downij, kożdo baba kwas na żur sama rychtowała w chaupie. Naprzód coby ukisić żur trza do boncloka wloć wody, wciepać piyntka z chlyba i szrut, dać pokroty czosnek i zostawić na sztyry dni w cieple. Do wody wloć zakwaszony żur, potym zostawić na łogniu coby zewrało i zakłócić troszkom śmietonki, dać soli i pieprzu do szmaku. Postny żur trza rychtować bez wyndzonki i podować nie okraszone szpyrkom, za to z pożganymi ziymiokami

Kulminacją zwyczajów popielcowych, rozpoczynających Wielki Post było staranne szorowanie garnków popiołem. W widocznym miejscu wieszano na sznurku śledzia, a po wsi obnoszono uroczyście gar z żurem, który na czas postu stawał się daniem głównym.

Słowniczek wyrazów gwarowych:
Bonclok – specjalny gliniany garnek do kiszenia ogórków, kapusty, żuru
Piyntka z chlyba – ostatnia kromka chleba
Rychtować - przygotowywać
Szpyrka – słonina
Szrut – razowa mąka żytnia
Sztyry - cztery
Wyndzonka – wędzony boczek


Źródło:
- A. Lerch, Kuchnia po naszymu, czyli jaka (3) , „Biuletyn GHM” nr 1 (15) z III 2010 r.


 

Czytany 4584 razy Ostatnio zmieniany piątek, 31 sierpnia 2012 16:21
Anna Lerch

Z wykształcenia antropolog kultury, pracownik Galerii Historii Miasta w Jastrzębiu-Zdroju; autorka serii ciekawych artykułów pisanych gwarą śląska „Kuchnia po naszymu, czyli jaka".

Więcej w tej kategorii: « Parówki Rolady »