piątek, 31 sierpnia 2012 16:00

Parówki

Dodała 
Parówki fot. A. Lerch

Parówki –  (kluzki na parze, buchty, pampuchy) kluski z ciasta drożdżowego gotowane na parze.


Podgrzoć leko mało szolka mlyka, dociepnąć kostka świyżych drożdży, dwie łyżki cukru i wymiyszać. Przesioć pół kila monki do miski i wloć zaczyn z drożdży. Wymiyszać i łodstawić do ciepłego, aż sie poruszo. Skoro drożdże ruszom, dowomy pół kila przesiotej monki, dwie łyżki krupczatki, półtora szolki letnigo mlyka, jedno abo dwa żółtka, mało łyżyczka soli i dwie łyżki cukru. Wszyski składniki dokładnie wyrobiomy rynkom. Jak ciasto je za rzodki trza dosuć monki, jak za gynste – dolywomy mlyka. Wyrobiomy, aż zacznie fajnie łodłazić łod rynki, im dłużyj tym lepij. Z ciasta robiymy kulka, posypujymy troszka monkom, przikrywomy ściyrkom i łodstowiomy do ciepłego na kole piytnoście minut. Jak ciasto urośnie ze dwa razy, bierymy wielko łyżka, kiero trza zatonkać w monce i nabiyromy na nia ciasta – tela co mało mandarynka. Kluzki kulomy delikatnie w rynkach i ukłodomy na wysypanej monkom stolnicy. Terozki muszom wyrosnąć aże bydom bachrate a w tynczas mogymy już szykować szyroki garniec z wodom, pełny do połowy. Na wiyrchu łobwiązujymy garniec czystym, leko zmoczonym płótnym, pomogając se sznurkiym, coby było dość sztram. Jak woda zewre kładymy na płótnie siedym parówek, jedna kole drugij i przikrywomy blaszanom miskom. Warzimy na fest łogniu kole piytnoście minut. Gorki parówki nojlepij szmakujom z przibronoconym masłym, posute cukrym, a do picio musi być kompot z borówek.

Ilość składników: mąki, drożdży, mleka czy czas oczekiwania aż ciasto wyrośnie zależy od wielkości jajka, jakości mąki i drożdży, ale przede wszystkim temperatury (latem ciasto drożdżowe szybciej wyrasta). Jak to na Śląsku, nic nie może się zmarnować, więc jeśli zostawały niezjedzone parówki można przyrumienićw piekarniku. Smakują wówczas jak pyszne świeżutkie drożdżówki.

Słowniczek wyrazów gwarowych:
Bachraty - pękaty, wybrzuszony
Borówki - jagody
Przesioto - przesiana
Przibronocić – przyrumienić
Skoro - kiedy
Szolka – kubek
Sztram -
Szykować - przygotowywać
Warzić – gotować
Zatonkać – zanurzyć


Źródło:
- A. Lerch, Kuchnia po naszymu, czyli jaka (10) , „Biuletyn GHM” nr 1 (23) z III 2012 r.
- A. Lerch, Kuchnia po naszymu, czyli jaka (errata do części 10) , „Biuletyn GHM” nr 2 (24) z VI 2012 r.

 

Czytany 5328 razy Ostatnio zmieniany piątek, 31 sierpnia 2012 16:11
Anna Lerch

Z wykształcenia antropolog kultury, pracownik Galerii Historii Miasta w Jastrzębiu-Zdroju; autorka serii ciekawych artykułów pisanych gwarą śląska „Kuchnia po naszymu, czyli jaka".