piątek, 31 sierpnia 2012 14:17

Hekele

Dodała 

Hekele (hekerle) – wielkopostna potrawa w formie pasty przygotowana ze śledzi z dodatkami.


Wśród tradycyjnych przepisów podawanych jako charakterystyczne dla naszego regionu spotykamy się z potrawą wielkopostną zwaną  hekele górnośląskie. Kust ten na terenie naszych ziem był znany przez matki naszych omek. Nawet bardziej wiekowe babcie już raczej kojarzą tylko nazwę ale nie są w stanie podać dokładnego przepisu na hekele.
Według Wery Sztabowej autorki książki pt. „Krupnioki i moczka, czyli gawędy o kuchni Ślaskiej”(1985r.) śledź towarzyszy niejednemu postnemu daniu. Hekele podawano nie tylko w czasie postu ale również beztydziyń, a czasami w niedzielę na kolację.
Barbara Jakimowicz-Klein kolejna amatorka śląskiej kuchni i znawczyni zwyczajów i tradycji  naszego regionu w publikacji „Kuchnia śląska z przyprawami leczącymi” (2003 r.)  przedstawiła krótki rys historyczny sztuki kulinarnej Śląska. Autorka opisała zarówno typowe, codzienne potrawy kuchni śląskiej, jak i te wyjątkowe przygotowywane przez gospodynie z okazji różnych świąt. Wśród wielu tradycyjnych przepisów podanych w tej pozycji jest przepis na hekele górnośląskie:
1½ kg śledzi (bez głów), 3 jaja, 200 g ogórków kwaszonych, 100 g cebuli, 50 g musztardy, pieprz.

Harynkie trza wymoczyć i łodfiletować. Jajca uwarzić na twardo. Ślydzie, jajca, łogórki, cebula pokroć na małe konszczki. Doprawić zymftym i pieprzym, wymiynszać. Podować jako przekąska abo jak pasta na sznita.

W dniu 17 grudnia 2007 roku Hekele / hekerle górnośląskie zostały wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych w kategorii Gotowe dania i potrawy, zaś 21 sierpnia 2006r. Szałot ze śledzi.

Słowniczek wyrazów gwarowych:
Beztydziyń – od poniedziałku do piątku, w dni powszednie
Harynki – śledzie
Jajca, wejca – jajka
Konszczki – małe kawałki
Kust – jedzenie, pożywienie
Oma, omka – babcia
Pokroć – pokroić
Szałot ślydziowy – sałatka ze śledziami
Sznita – kromka chleba
Zymft – musztarda

Źródło:
- A. Lerch, Kuchnia po naszymu, czyli jaka (3) , „Biuletyn GHM” nr 1 (15) z III 2010 r.


Czytany 4081 razy
Anna Lerch

Z wykształcenia antropolog kultury, pracownik Galerii Historii Miasta w Jastrzębiu-Zdroju; autorka serii ciekawych artykułów pisanych gwarą śląska „Kuchnia po naszymu, czyli jaka".

Więcej w tej kategorii: « Hauskyjza Kiszono kapusta »